3300 hectare natuur 'gezamenlijk geruild' in Brabant

Natuurgebieden weer als één geheel

Natuur houdt zich niet aan eigendomsgrenzen. Een ree trekt van het ene gebied naar het andere, een beek stroomt dwars door verschillende terreinen en planten verspreiden zich waar de omstandigheden goed zijn. Toch zijn natuurgebieden in Brabant soms versnipperd over meerdere eigenaren.

Vijf Brabantse natuurorganisaties zetten daarom een belangrijke stap om daar verandering in te brengen. Brabants Landschap, Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, Brabants Particulier Grondbezit en ARK Rewilding Nederland hebben op 3 september een intentieovereenkomst ondertekend voor het gezamenlijk ruilen van 3300 hectare grond.

Door grond slim met elkaar te ruilen, kunnen gebieden die ecologisch, landschappelijk, hydrologisch of geologisch bij elkaar horen weer meer als één geheel worden beheerd. Dat zorgt voor robuustere natuurgebieden en geeft natuurlijke processen meer ruimte.

Zoals initiatiefnemer Ger van der Oetelaar het treffend verwoordt: “Een ree weet niet waar het ene natuurgebied ophoudt en het andere begint. Een beek trekt zich niets aan van een eigendomsgrens.”
Precies daar draait deze samenwerking om: niet de eigendomsgrens, maar de kwaliteit en samenhang van het landschap staan centraal.

Van ambitie naar concrete ruilingen

De vijf partners werken al enkele jaren samen aan deze Brabantbrede aanpak. Inmiddels zijn verschillende mogelijkheden voor grondruil in kaart gebracht. De intentieovereenkomst vormt de basis om deze plannen de komende jaren om te zetten in concrete ruilingen.

Daarbij hoeft een ruil niet exact in hectares of financiële waarde in balans te zijn. Het belangrijkste is dat de uiteindelijke verdeling leidt tot een betere inrichting en efficiënter beheer van de natuur.

Ook particuliere grondeigenaren kunnen deelnemen. Brabants Particulier Grondbezit kan hierbij bemiddelen tussen particuliere eigenaren, hun rentmeesters en de terreinbeherende organisaties.

Stap voor stap

De grondruil is een omvangrijk en zorgvuldig proces en zal naar verwachting ongeveer vijf jaar duren. De uitvoering gebeurt in vier tranches. De eerste akte wordt eind 2027 verwacht.

Zorgvuldigheid en transparantie zijn daarbij belangrijk. Omwonenden en pachters worden waar nodig meegenomen in het proces. Ook andere grondeigenaren, ondernemers en organisaties die grond te ruil hebben, kunnen zich melden.

Met deze samenwerking zetten de vijf partners een bijzondere stap voor de natuur in Brabant. Door grond slimmer te verdelen, kunnen natuurgebieden beter met elkaar verbonden worden en krijgen planten, dieren en natuurlijke processen meer ruimte.

Een landschap kent geen eigendomsgrenzen, het zal altijd als één geheel functioneren.

Meer weten over de criteria's